Madalyonun diğer yüzü kredi

Hafta boyunca yükselen enflasyon karşısında başta FED olmak üzere birçok merkez bankası faiz oranlarını artırdı. İngiltere, İsviçre, Norveç, Endonezya, Filipinler, Suudi Arabistan, Arjantin merkez bankası faiz oranlarını artırdı. Devlet tahvili faizleri politika faizleriyle birlikte yükseliyor. Dünyada negatif faizle işlem gören tahvil tutarı 18,4 trilyon dolardan 1,5 trilyon dolara geriledi.

➔ Faiz oranlarını artırmayıp düşüren tek merkez bankası Japonya’dır. Japonya yıllardır resesyonla uğraşıyor.

➔ Faizi indirenlerin kervanında üç merkez bankası var.

➔ Geçen hafta Çin Halk Bankası faiz oranlarını düşürdü. Çin ekonomisi, 40 yıllık yüksek büyümenin ardından yüzde 5’in altına düşüyor.

➔ Rusya Merkez Bankası da Ukrayna Savaşı nedeniyle ekonomide yaşanan derin daralma nedeniyle faiz oranlarını düşürüyor.

BÜYÜME FAİZİNİ AZALTIR

➔ Faiz oranlarını düşüren üç merkez bankasından biri de TCMB’dir.

➔ Dünyanın ortalama yüzde 3,3 daraldığı pandemi yılı olan 2020’de bile Türkiye ekonomisi yüzde 1,6 büyüdü. 2021’de yüzde 11,4 ile 55 yıllık rekor bir büyüme oranına ulaştı. Bu yılın ilk yarısındaki büyüme yüzde 7,6 oldu.

➔ Merkez Bankası faiz oranlarını düşürdü. “Düşen dış talebin etkisiyle ekonomik aktivitedeki yavaşlama” bağladım. Esas görevi fiyat istikrarı olan bir kurum kanununda yazılıdır ve büyümeyi maksimize etme kararı alır.

➔ Üstelik bu kararı, enflasyonun 1980’den sonra ikinci en yüksek seviyeye ulaştığı ve yüzde 80’i aştığı bir dönemde aldı.

➔ Ayrıca böyle bir karar, hem cumhuriyet döneminde hem de dünyada faiz oranlarının en olumsuz seviyeye düştüğü bir dönemde alınmaktadır.

MERKEZ BANKASI KREDİ İSTİYOR MU?

➔ Merkez Bankası’nın karar mekanizması, son dönemde politika faizi ve kredi faiz oranlarındaki genişlemeden rahatsız olmuş ve durumu yakından izleyerek önlem alacağını duyurmuştur.

➔ Dün gece itibari ile önlemler geldi. Bankaların ücret ve komisyonlar yoluyla kredi faizlerinde tavanı aşması da sınırlandırılmıştır.

➔ Doğal olarak bankalar zararına veya kar elde edemeyecekleri bir kredi vermek istemezler. Karardan sonra ya yeni yollar ve yöntemler bulacaklar ya da kredileri daha da yavaşlatacaklar.

➔ Merkez Bankası zaten kredi verilmesini istemiyor. Kredi artırmak isteyen bir kurum, Ağustos ayında aldığı kararla yılın geri kalan 5 ayı için hiç yüzde 10’luk artış limiti koyar mı?

➔ Faiz oranı için bir üst sınır belirlenmiştir. Geçerse, kredi tutarının yüzde 20 ila yüzde 80’i oranında ve enflasyon oranının yedide birine indirilmiş hazine bonosu almak zorunda kalacak.

SEÇİCİ KREDİ POLİTİKASI

➔ Bir yandan kredi kısıtlamaları uygulanıyor ve kredilerin büyümesi artık yavaşlıyor, öte yandan faizleri indirip kredi faizlerini düşürmenin ne anlamı var? Ne yapılmalı?

➔ Sonuç olarak, yönetim gücünün sadece tercih ettiği sektörlere ve şirketlere kredi verilmesini istediği sonucuna varıyorum. Buna seçici kredi politikası denir.

➔ Ayrıca kredi faiz oranının enflasyon oranının dörtte biri oranında tutulmasını şart koşuyor.

➔ Başka firmaların durumu kimsenin umurunda değil, kendi yağıyla kavrulur.

➔ Bu arada ihracatçılara kredi imkanı da yok. Açılan kredi miktarı değişmiyor ama kredi açan firma sayısı ikiye katlandı. Kredi tabana yayıldı ama şirket bazında yarı yarıya azaldı.

➔ Hastaya ilaç getirmesi gereken bakıcının yol parasının kesilmesi gibi bir durum var.. İhracat artışı ekonominin ilacıdır. Kredi tutarını şirket bazında yıldan yıla yarıya indirmenin başka bir açıklaması var mı?

➔ Kredilerin faiz oranları düşürülürken kredi kullanımının sınırlandırılması gerekliliği elbette döviz kurunun yükseltilmesi ve enflasyonun düşürülmesinin etkisinden kaynaklanmaktadır.

DAVANIN SİYASİ BACAK

➔ Faizi dünyanın en olumsuz düzeyine (-68) indirmenin bir nedeni de siyasi bir amaç peşinde koşmak, büyümek istenen seçilmiş şirket ve sektörler olabilir.

➔ Bu amaçla faiz oranlarının tek haneye indirilmesi en uygun olanıdır. Neticede Kasım ayından itibaren baz etkisi ile Aralık, Ocak ve sonraki aylarda enflasyon düşecektir.

➔ Ayrıca bu aylar seçime denk geleceği için kamu fiyat artışları da tutulacak ve enflasyon o yönde düşecek.

➔ Bu yeterli değilse, bazı temel malların fiyatına sübvansiyon da getirilebilir. Enerji fiyatlarında zaten bu sübvansiyon var.

➔ “Uğraştık, önce faizleri tek haneye indirdik, bak enflasyon da düşüyor. Şimdi enflasyonu tek haneli rakamlara indirme zamanı” Aranacak.

➔ Kredi ve faiz konusunda resim aşağı yukarı böyle ise komisyon, ücret ve benzeri kısıtlamaların anlamı nedir?

➔ İşin şov kısmına veya hamamın şerefini kurtarmaya odaklanalım.

Leave a Comment